Manevi Temelli Gastronomik Deneyimlerin İnanç Turizmindeki Rolü: Mevlevî Mutfağı Örneği

Özet

Bu çalışmanın amacı, yiyecek ve din arasındaki ilişkiyi incelemek ve Mevlevi mutfağının inanç turizmi
deneyimini nasıl zenginleştirdiğini ortaya koymaktır. Araştırma nitel araştırma yöntemiyle tasarlanmış
olup yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla yürütülmüştür. Bu kapsamda 7–17 Aralık 2022 tarihleri
arasında Konya’da Şeb-i Arus etkinlikleri sürecinde Mevlevi mutfağı sunan restoranlarda Mevlâna’yı
ziyaret eden 11 yerli ziyaretçi ile yüz yüze görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar amaçlı örnekleme
yöntemiyle belirlenmiştir. Elde edilen veriler tematik analiz yöntemiyle incelenmiş ve iki ana tema altında
toplanmıştır: (1) Mevlevi mutfağı deneyimi, (2) Mevlâna Müzesi ziyareti ve Mevlevi mutfağının manevi
etkisi. Bulgular, Mevlevi mutfağının ziyaretçiler tarafından yalnızca gastronomik bir deneyim olarak değil;
aynı zamanda kültürel, tarihsel ve manevi bir anlam taşıyan bütüncül bir deneyim olarak algılandığını
göstermektedir. Katılımcılar özellikle bademli köfte, sirkencübin şerbeti ve hassaten lokma gibi özgün
yemekleri yüksek düzeyde beğenmiştir. Yemeklerdeki tatlı–tuzlu ve baharat dengesine sahip
kombinasyonların ilk etapta alışılmışın dışında algılandığı, ancak deneyim sonrası bu lezzetlerin uyumlu
ve beğenilir bulunduğu tespit edilmiştir. Ayrıca Mevlâna Müzesi ziyareti ile değerlendirildiğinde,
gastronomik deneyimin ziyaretçilerin manevi ve duygusal algılarını güçlendirdiği belirlenmiştir. Sonuç
olarak Mevlevi mutfağının, gastronomik bir unsur olmanın ötesinde inanç turizmi deneyimini destekleyen,
ritüeller ve sembollerle bütünleşmiş çok boyutlu bir kültürel deneyim sunduğu ortaya konulmuştur.